/ 19 مسير حركت انسان و سرنوشت او را تعيين مىكند ، بى آن كه احدى قادر به تبديل و تغيير آن باشد . « لا إِلهَ إِلَّا هُوَ إِلَيْهِ الْمَصِيرُ - هيچ خدايى جز او نيست ، بازگشت همه به سوى اوست . » پس اوست كه هر گونه بخواهد به ارادهء خود آن را مقرّر مىدارد . [ 4 ] امّا پاره‌اى مردم با اصرار تمام حق را ردّ مىكنند ، از اين رو آنان را مىبينى كه در آيات خداوند كه آنها را به حق راهنمايى مىكند ، مجادله مىكنند . و جدل - در لغت - تافتن نخهاى نازك يا بافتن رشته‌هاى ليف به يكديگر است تا ريسمانى شود ، و اين به حال مجادله كنندگان شباهت دارد كه سخنانى به هم مىبافند تا جهل خود را بدان بپوشانند . « ما يُجادِلُ فِي آياتِ اللَّهِ - در آيات ( او نشانه‌هاى ) خدا جدال نمىكنند ، » با روشنى و وضوحى كه اين آيات دارد ، چنان كه مجالى براى شك و ترديد باقى نمىگذارد . « إِلَّا الَّذِينَ كَفَرُوا - مگر آنان كه كفر ورزيدند ( كافران ) . » زيرا آنها جويندهء حقيقت نيستند ، و اگر چنان مىبودند ، اين امر بيگمان ايجاب مىكرد كه اين آيات و نشانه‌ها را كه بيّنات و دلايل آشكار است بپذيرند ، در حالى كه آنان مىكوشند پيروى خود را از باطل توجيه كنند و براى آن دليل بتراشند تا خود را بفريبند كه بر حق‌ّاند ، و ضعف خود را بپوشانند و چنان وانمود كنند كه نيرومندند ، اما مؤمنى كه از بينشهاى قرآن پيروى مىكند هرگز فريب نيرنگ آنها را نمىخورد . « فَلا يَغْرُرْكَ تَقَلُّبُهُمْ فِي الْبِلادِ - پس جولانشان در سرزمينها تو را نفريبد . » پس هر چند در ضمن جولان و نقل مكان در سرزمينها از طريق سان دادنهاى قدرت نمايى ، تظاهر به توانايى كنند ، چنان كه طاغيان و گردنكشان عادت